Rynek surowców budowlanych odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu kosztów inwestycji budowlanych w całej Europie. Analiza notowań cen oraz ich porównanie z sytuacją w Polsce pozwala lepiej zrozumieć mechanizmy wpływające na wydatki inwestorów i deweloperów. W poniższym artykule przyjrzymy się głównym trendom, czynnikom determinującym zmiany cen oraz perspektywom dla sektora w najbliższych miesiącach.

Trendy cen surowców budowlanych w Unii Europejskiej

W ostatnich dwóch latach obserwujemy duże zmiany na rynkach surowców budowlanych. Fluktuacje cen są wynikiem złożonych procesów globalnych, które dotyczą zarówno łańcuchów dostaw, jak i wewnętrznych regulacji Unii Europejskiej. Do kluczowych kategorii surowców należą:

• Stal konstrukcyjna – notowania rynkowe podlegają wahaniom związanym z ograniczeniem produkcji w niektórych krajach oraz zwiększonym zapotrzebowaniem na stal nierdzewną.
• Cement i beton – podrożał głównie wskutek wzrostu cen paliw i energii, które odpowiadają za koszt wytworzenia klinkieru.
• Drewno konstrukcyjne – jego dostępność wpływa nie tylko na ceny, ale także na tempo realizacji projektów budowlanych.
• Metale kolorowe, w tym miedź – stanowią podstawę instalacji elektrycznych, a ich cena reaguje na wahania popytu w przemyśle motoryzacyjnym i energetycznym.

Według danych Eurostatu wskaźnik cen surowców budowlanych w strefie euro wzrósł o ponad 12% w skali roku (2023/2022). Zauważalny jest jednak spadek dynamiki wzrostu w II kwartale 2024, co może sugerować stabilizację po okresie gwałtownych podwyżek.

Porównanie poziomu cen w Polsce z innymi krajami UE

Polska, jako jeden z największych rynków budowlanych w regionie Europy Środkowo-Wschodniej, wykazuje zróżnicowanie cen surowców w porównaniu do tzw. “starej” Unii. Przyczyną tych odmienności są m.in.:

• Różnice w kosztach pracy – niższe stawki robocizny w Polsce obniżają ostateczny koszt montażu gotowych elementów.
• Transport i logistyka – położenie geograficzne wpływa na wydatki związane z przewozem materiałów z portów morskich.
• Polityka podatkowa – stawki VAT i opłaty środowiskowe mogą się różnić między państwami członkowskimi.

Przykładowo, średnia cena tony stali w Niemczech wynosiła w maju 2024 około 820 EUR, podczas gdy w Polsce oscylowała w granicach 760 EUR. Z kolei za tonę cementu w Hiszpanii płacono ponad 100 EUR, w porównaniu z 85 EUR w Polsce. Tego typu różnice wpływają na konkurencyjność polskiego rynku budowlanego oraz decyzje inwestorów zagranicznych.

Dodatkowo zróżnicowanie cen w poszczególnych krajach UE przekłada się na tempo realizacji projektów infrastrukturalnych. Kraje o wyższych cenach surowców niekiedy obniżają zakresy zamówień lub przesuwają terminy ukończenia inwestycji.

Czynniki wpływające na notowania i perspektywy

Wahania cen surowców budowlanych wynikają z wielu elementów makroekonomicznych i geopolitycznych:

• Popyt globalny – wzrost aktywności budowlanej w Chinach, USA czy Indiach przekłada się na mniejsze dostępne wolumeny surowców dla Europy.
• Polityka Celna – taryfy i ograniczenia eksportowe zmieniają koszty importu i stanowią barierę cenową.
• Politika energetyczna – dążenie do ograniczenia emisji CO2 niesie za sobą wzrost cen uprawnień do emisji i kosztów wytwarzania energii.
• Zielona transformacja – rosnące inwestycje w surowce odnawialne i materiałowe innowacje zastępujące tradycyjne surowce.
• Recykling – możliwości odzysku surowców wtórnych wpływają na podaż i ostateczną cenę niektórych komponentów budowlanych.

Prognozy dla rynku surowców budowlanych na przełomie 2024/2025 wskazują na umiarkowany wzrost cen, rzędu kilku procent rocznie, choć wciąż pod presją zmienności rynku energetycznego oraz ewentualnych napięć handlowych między Unią Europejską a głównymi partnerami handlowymi.

Analiza notowań kluczowych surowców

Przeanalizujmy cztery główne surowce, których notowania na giełdach mają największe przełożenie na rynek budowlany:

Stal konstrukcyjna

• Notowania na giełdzie LME (London Metal Exchange) – średnia cena w czerwcu 2024 wynosiła około 780 USD/tona.
• Czynniki wpływające – zmiany w produkcji w Chinach, koszty energetyczne w Europie, polityka handlowa USA.

Cement i beton

• Wpływ cen surowców energetycznych – wzrost cen gazu i węgla napędza koszty wytwarzania klinkieru.
• Stawki transportowe – długie dystanse między wytwórniami cementu a placami budowy mogą zwiększać cenę gotowego produktu nawet o kilkanaście procent.

Drewno konstrukcyjne

• Podatność na warunki pogodowe i ograniczenia w wycince – susze oraz restrykcje leśne mogą ograniczyć dostępność surowca.
• Alternatywy – rosnąca popularność prefabrykowanych płyt CLT zmienia zapotrzebowanie na różne gatunki drewna.

Metale kolorowe

• Miedź – kluczowa dla instalacji elektrycznych i odwodnienia budynków; notowania w czerwcu 2024 przekroczyły 9 500 USD/tona.
• Aluminium – stosowane w oknach, drzwiach i elewacjach; jego cena zależy od sytuacji na światowych rynkach energetycznych.

Śledzenie notowań surowców budowlanych na wskaźnikach giełdowych pozwala inwestorom i firmom budowlanym przewidywać koszty przyszłych realizacji oraz optymalizować terminy zamówień.